Een appeltje eten met ... Pia Douwes

Als ik het terras op loop, twijfel ik of ze het is. Ik heb een afspraak met Pia Douwes. De vrouw die aan het tafeltje zit heeft dezelfde donkere krullen als zij. Haar fysiek is alleen anders dan ik verwachtte. Ze maakt zich klein, bijna onzichtbaar ook. Wanneer ze opkijkt, zie ik meteen dat ze het wel is.

Grote sprankelende ogen kijken me aan en haar begroeting is enthousiast en warm. Een wolk van positieve energie lijkt boven ons te exploderen. We praten beiden veel en nog voordat de cappuccino komt wisselen we cadeaus uit.

Ik heb een steen verlegd

Voor haar bracht ik een doosje mee. Eén van de dingen die erin zit, is de steen die mijn jongste zoon voor haar uitzocht. "Als je met die mevrouw gaat praten mama", waren zijn woorden, "neem dit dan voor haar mee". In haar gezicht zie ik een verandering bij het zien van de steen. "Van mijn neefje heb ik ook zo'n soort steen gekregen", zegt Pia zacht. "Ik heb wat met stenen. Ze zijn zo aards. Stenen geven me houvast. Ze zijn robuust, ongeslepen en puur in hun soort", gaat ze verder. " En wat ik misschien het allermooiste vind, is dat ze veranderen en verandering teweeg brengen. Die verandering is er gewoon. Er wordt niet over nagedacht of over gediscussieerd of over getwijfeld. Een steen verandert in zijn zijn en dat is het." "En kijk daarbij eens wat er gebeurt als je een steen verlegt, niets is daarna nog hetzelfde", filosofeert Pia. "Dat vind ik zo bijzonder."

Op het moment dat ik wil vragen of stenen symbool staan voor wie zij is, wordt de koffie gebracht. Ik besluit de vraag niet meer te stellen en wacht liever af wat de rest van ons gesprek hierover brengt.

Eén woord is genoeg voor het verstand, maar het hart wil meer hebben (Voltaire)

"Ik praat met veel woorden ", zegt Pia. "Het kost me tijd om aan anderen in één zin uit te leggen wat ik bedoel. Nuancering vind ik namelijk belangrijk en eigenlijk schieten woorden altijd te kort om het juiste gevoel te benaderen. Dat vind ik lastig vooral omdat we in een maatschappij leven waarin snelheid belangrijk is. Ik probeer me weleens aan te passen en te quoten maar ik ben er niet sterk in. Dat komt omdat ik aan die ander precies wil duidelijk maken wat ik bedoel. Het verandert ook continue. Je gevoel over iets is een dynamisch geheel, het is in beweging, het verandert. Nu ik hier met jou praat, kan mijn gevoel over iets veranderen en om bij die nuance te komen….tja dat is een uitdaging”.

"Ik vind woorden sowieso lastig", gaat Pia verder. "De betekenis van woorden kunnen zo verschillend overkomen, zo'n ander gevoel oproepen en zo anders uitgelegd worden dan je bedoelt. Daarom probeer ik genuanceerd te zijn en mijn gevoel zorgvuldig uit te spreken. Dat betekent niet dat ik niet zeg wat ik ervan vind of dat ik anderen geen feedback durf te geven. Maar ik probeer dat altijd zo te doen dat ik die ander niet beschadig. In ons vak is er zoveel hardheid. Het zelfvertrouwen van mensen wordt zo makkelijk geschaad."

"Dat heb ik echt gemist in mijn vroegere jaren, peinst Pia. "Dat er iemand was die me liet groeien door mijn zelfvertrouwen te versterken. Het is zo makkelijk om mensen helemaal de grond in te boren. Maar daar worden ze niet beter van. Sterker nog je brokkelt alleen maar verder af. Ik geloof ook dat er daardoor aardig wat talenten niet tot volle wasdom zijn gekomen. Ons vak maakt je zo kwetsbaar. Iedereen ziet wat je doet en heeft een mening. Ik ben daar altijd gevoelig voor geweest, zegt Pia. " Zo heb ik jarenlang geen recensies gelezen. Puur uit angst voor negatieve feedback en omdat ik natuurlijk wist van mezelf hoezeer ik daarvan uit het veld geslagen kon zijn. Gelukkig gaat me dat naarmate ik ouder word, makkelijker af. Ik laat mezelf ook steeds meer toe om kwetsbaar te zijn. In kwetsbaarheid zit zoveel kracht. Het laat me zien wie ik ben en vertelt me dat dat goed is!"

Terug naar mijn basis

"Als ik lesgeef ben ik echt in mijn centrum", zegt Pia. "Dan vergeet ik alles om me heen en dan ben ik puur en alleen bezig met degene die voor me staat. Mijn leerlingen wil ik vrijmaken om goed te kunnen zingen. Ook dan werk ik op mijn gevoel. Ik creëer een sfeer van veiligheid en ga met ze op zoek naar de juiste weg waarbij ik altijd de kern probeer te raken. Dat gaat me goed af. Het gaat ook vanzelf." Pia lacht, "pas als ik tijdens de les ga nadenken over wat ik zou moeten doen gaat het mis". "In andere situaties werkt het ook zo. Laatst had ik op toneel een black-out. Dan ga ik ijsberen, laat ik los en komen de woorden als vanzelf naar boven. Het voelt als teruggaan naar mijn basis waar ik kan vertrouwen op mijn gevoel."

Nothing is like it seems

"Mensen denken vaak dat ik streng ben", zegt Pia. " Ik snap dat wel want als ik geconcentreerd aan het werk ben, oog ik streng. Mijn ogen staan donker en er komt een diepe ernstige frons in mijn gezicht." "Concentratie en focus wordt dan snel verward met strengheid. Maar zo is het eigenlijk met alles hè", gaat ze verder. "Dingen lijken vaak anders dan dat ze daadwerkelijk zijn." "Als je het bijvoorbeeld hebt over succes. Vooral jonge mensen kunnen daar nogal tegenop kijken. Wat mensen vaak niet weten is dat ik er lang over gedaan heb om te genieten van mijn succes. Je kunt je niet voorstellen hoe lastig dat was. Je bent natuurlijk heel blij dat het goed met je gaat en dat mensen je werk mooi vinden. Tegelijkertijd kan ik me schuldig voelen naar vriendinnen die geen werk hebben. Dat is zo'n lastige dynamiek. Wat dat betreft viert het Calvinisme nog steeds hoogtij in Nederland hoor", verklaart Pia. "Voorheen koos ik er ook eerder voor om maar niet te genieten van mijn succes dan om het wel te doen. Ook dat leer ik gelukkig af naarmate ik ouder word. Ik krijg het steeds beter in balans en ik kan het genieten gelukkig steeds beter toelaten.", zegt Pia tot besluit.

In beweging

In de dagen na onze ontmoeting wil Pia maar niet onder mijn huid vandaan. Het lijkt wel of ze zich heeft vastgezet en niet meer loslaat. Ze heeft iets bij me losgemaakt. Haar harnas moet dik geweest zijn en je moet van goede huizen komen als je open staat voor beweging. Daar heb ik bewondering voor. Ze speelt met haar energie zoals ik nog niet veel mensen heb zien doen. Haar natuurlijke, innerlijke kracht is alom vertegenwoordigd als ze contact maakt, als ze praat en als ze haar mening geeft over hoe de dingen zouden moeten zijn. Dezelfde kracht zet ze in om haar zachte, kwetsbare kant te laten zien. Ondanks dat het haar ver heeft gebracht wil een deel van Pia niet sterk en krachtig en kordaat zijn. Haar zachte, kwetsbare, kinderlijke kant verdient het om aandacht te krijgen.

Deze ontmoeting stond in het teken van beweging, van groei, van ontwikkeling, van transformatie. We spraken over verandering, over hoe stenen, meningen, gevoelens, mensen en samenlevingen altijd in beweging zullen zijn. Soms miniem en met het blote oog nauwelijks waarneembaar en soms groots en meeslepend. Terwijl we erover spraken gebeurde het ook. Twee individuen samen en alleen in beweging, zich niet bewust van alle ontelbare stenen die daardoor verlegd zijn.

Tekst: Abbey Aarts
Foto's: Karen Voshol

Terug..